Tawhiida   asmaa'i  wassifaat jachuun

      Amantii qulqullooytuu  akka  Rabbiin  bifaa hunda tan guutu  taate  qabu, ammalee  bifa irrina  qabdu  hunda  irraa kan qulqullaawe tahuu isaa , bifa kanaan  kan  uumaa hundarraa  kobaa bahe tahuu isaa amananii fudhachuudha .
    Bifa  Rabbiin ifiif  qur’aan keessatti sabachiise Rabiif sabachiisuu, ammallee  bifa ergamaan Rabbii isaaf sabaachise hunda  Rabbiif sabachiisu , odoo jacha isaa  hinjijjiirre  yoo kaan hikkaa isii hinjijjirre, garii isii qeebalanii garii diduun malette, uumaa Rabbiin umeetti fakkeesu dhaan maletti.

 Hundee  tawhidni  maqaa fii  bifti Rabbii lrratti  jaaramte

                  1.    Hiikkaa armaan  Akkaataa   Hiikkaa isiitirraa  Tawhiida  kwu asaasa sadirratti   jaarame argina  nammiin asaasa  kanarra itti amanee  gee baww dide  tawwiid  maqaa Rabbiitifi sifaa isaatti amane  hinja’amu

1-     Rabbii uumaa inni uumetti   isa fakkeeysu dhabuu ammalle irrina irra isa quqleeysuu

2-     Bifaa fi maqaa Rabbii ta qur’aannyi haaiisssa keesa th dubbatmetti amanu odoo itti hin idaane odoo hinjijrre

3-     Akkaataa bifa  Rabii beekuf  Hamilee gabaabsani  kajeelu dhiisu

Hundee Tawhiida  bifa Rabbii fii Maqaa Rabbii

  Hundee tokkofaa: Bifa Rabbii bifa uuma tokkollee  hin fakkaatu jannee Rabbirra qulquleeysu .   Akkuma Rabbiin ja’eetti " Rabbiif fakkiin takkalle isaaf  hinjirti "Qur'aana (Ikhlaao: 4) "waan isa  fakkaata  hinjirtu "Qur'aana  (shuraa :11)

   Hundee  fawhiida  keess  waan jiuu Rabbii bifa irrina inni hin qabnerra isa qul guleeysu faa Ergmaan  Rabbii lieen ta hadiisa keesaiti hinga bu ja’e dabarse

 Namni  islaamaa Rabbi tti amane  bifa  Rabbiin hin gabne ta Rabirra gwgulleysu barbaa chistu keessaa : gabaachu  nama isa gargaaru  gabaacharra Hirriba Raafurra, dadhabirra, duairra wwal laawu irra nama  miid huu irraa, waadagatuu irraa, waa irraa fachuu irra, mugaati irro kana ka fakkaattu hund irra Rabbi   gulguleeysu

Hundee  lammaftaa : kun mafaa fi bifa  Rabbiin ifif ifmu gaade   ta gur’aana  keesatti  dubbate4  taatu  ta  hadliiaa keeratti  dubbatamte  taatu  hundaiti amanani  fudhachu  waan Rabbiin akka waam  gur’aana  keesa tti dubbata  si isinuiituu beeka moo Rabbiitu beeka  (Baqaraa  140)yoo kani Rabbiin akkaan ifbeeku tahee eegamaan isaatilleeu akkan dhugaa dhbbtu tahe waanuma Rabbiin isarrati ajajaa dabarsee  isa beeysise malee hin dbbatu tamaa jacha wa’ee maqaa Rabbiiti bifa isaa  keesatti  gama Qur’aanafi   hadiisa  debi uun  diqama tahe  Ergama  akka lmaam Ahamed lbn Hanbal  ja’eetti  “ waan Rabbii itti bita takka lleen moqaa  famu hin qabu bifa inni ifif lfmugaaseei elgam aan isaa mogaareef  male  guranaaf  hadiiae bira  hindabran

    Hundee  sadaffa:Nama islaamrra  wanni jinu  maqaafi bifa Rabbu   Qur’aana  fi  haduaa keedatti nutilleen akkaata  sami gairra bu’u hin beeynu 

Dubatame  hundatti amanuu odoo akkaata isii  higaa fanna fi akkaata isii  barwu xin xaluun maleettf Tanaat  warr  :salaafal  warra nudura  ka akka sabaaba  tabiitooto  faa )hundal  yaroo akkaata  bifa  Rabbifi irra ta akka ardhiirratti  oltahuu isaa  gaafatamni akka ja’aani deebisan “Rabbiin ardhirra  yirraaduuu isaa beekkama  akkaatan isaa waan nuti beeynuu miti isatti amanuua dirgaama akkaata isirr gaa fa chuun bidiaadha  (waan amanw  tenya  keesa  hiujirre  yaroo baada itti dabalamtei)

 Yoo gaagaan  tokka ak kana  ja’ee sigaafate  Rabbiin  hadiiaa  keesatti halkaan  sa’a saddeyfa  tahe  gama saith  to kkofaa nuttioo aantn ttin bu’a akkami ti bu’ce  akki  jattuua Rabbiin ka akka  tahee  nibeeytasi yoo hin beeku sun jaee Duuba  Rabbii  ka akka tahaa hinbeeyne  akkamitti  akkaato  buiinaa  garra  samii beekuu  dandee isa  namni  waan takka  waan  isiiu  taate  akkkaataa issiin  hin beyne akkamitti akkaata  bifa  isiii  beeuu  dandaya  akkanitt akkaata  Rabbiin arahii irra  jinuu , akkata  ji  isaa  gurra  isaa  akkaa  dubbii  isaa beekuu dandaya? Tanaafu  Rabbiin  bifa  isaan maltu  qabaa ta bifa  namatti  hin fakkanna   gurra  niqaba  tanamakaata maita

Jaa  gaboohuufi  dubbi  dubaahuu isaafi  arahirra jraach   yiraachuu isaa fa  imaa  waliin  hinfakkaattu    Waan  tawhiira   maqaafi m bifa  Rabbii namrraa  balleeysa 

1-      qakkee  ysuui  jachuun  bifa  Rabbii bifa m uumatti  qakkuysuu,  fakkif  akka  nasaaraan  ergama  Rabbi Nabi  lisaa Rabbi tti  fakkysnith  Akka  yahudaan  uzeeyr Rabitti  fakkee siteetti  Akka  kaaqirra sanama  gabbaraau  Rabitti  fakkee  sanitti,  Akka  ummani  garii fuula  Rabbii  fuula namatti  fakkee  sanitti, harka Rabbii haeka  namaatti  fakkee sanitti,  waan kana  fakkaata  hunda 

2-      bifa  Rabbii akkaata isirra jijjinuufi  irra  meeysuu  Akka  jachoota  maqaa Rabbii fi  sifaa isaa akk  maleetti  hikani  jijiiruu 

qakkenyaa  warra  dubbi  Rabbun  dubbate    mormuu  kani  Rabbiin   Qur’aan  keesatti  akki  ja’etti  Ergammaa tarra  warra  soduu isaani sif himneetu  jira  ammalee   warra sitti hin  odeesi  niitu jira  Rabbiin  Ergamaa isaa muusaa  dubiin  isaan dubbtee  jira  (Qur’aan Nisa’ai 164 )

3-      Akkaafa  isii dubbatuu  Kun  bifa  Rabbii akkana  akkana  fakkaati ja’ani dubbatuu  namni tokko  lleen hin dan  dayu  Nuti  waan nurratti  jiru  akka  Rabun  bifa  isaan  namaltu  ta nuti  akkaataan  isii  akkana  janne   hin  beyyna  gabaachw  isaa   dhubomsine   itti  amanu  gabna 

Karaan Tawhiida  maqaa   bytii  Rabbii  to  dabarsne   hundi  ko  raa  warra  salafaa