|
RIYADU SSAALIHIIN
HIIKKAA AFAAN OROMOOTIIN
3 -OBSA
Rabbiin oltahe
nije’e (yaa warra Rabbi dhugoomsitan obsaa nama obsisiisaa )Rabbiin oltahe
nije’e (wahiin isin mokkorruuf teenya sodaarraa, beelarraa, horii isinirraa irrisudhaan, lubbuu Isinirraa ajjeesuu fii
dhukkubsuudhaan, midhaan isinirraa balleeysuudhaan,warra obse gammachiisi)Rabbiin oltahe
nije’e (Bar galata warra obsee lakkooysaan maletti galchinaafi) Rabbiin oltahe
nije’e(namni obesee irra namaaf dabre san waayee jabduudha ) Rabbiin oltahe
nije’e (obsaa fii salaataan gargaarsifadhaa Rabbiin warra obese waliin jiraa) Rabbiin oltahe nije’e (wilii isin mokkorra
haga isinirraa warra jihaada godhee obsu addaan baasnuutt) -
aayanni waayee obsaatii fii sadarkaa isiidubbtu hedduudha beekkamtuudha
25. Abii maalik
al-haaris binu aasim al-asha’ariyyii irraa odeeyfamee (R.I.H.) nije’e Ergamaan Rabbii nija’e (N.R.I.H.): “wissachuun (wadda’achuun)
cinaa imaanaati, Al-hamdulillaah jechuun
miizaana namaa guutti, Subhaanallaahi-Walhamdulillaah jechuun adda
addaan mizaana guutti ykn suwaabni isii dachii samii jidduu guutti. Saalaanni
nuura namaa taha, sadaqaan ragaa namaa
taati, obsi ifaa guddaa namaa taha, qur’aanni ragaa siif baha ykn sirratti
baha. Ilmi namaa hundi niganamfata; kan lubbuu isaa if
kennuutu jira: gariin ibiddarraa if bilisoomsa(1) gariin of halaaka(2).
Muslimiitu gabaase
26. Abii Sa’iid
Sa’ad binu Maalik binu Sinaan al-khudryyii irraa odeeyfamee (R.I.H.) nije’e:
ummanni aansaara tokko ergamaa Rabbii (N.R.I.H.) nikadhatan isaaniif kenne,
ammaas nikadhatan isaaniif kenne hanga wanni isabira jiru dhumutti isaaniin
ja’e: yeroo waan harka saajiru cufa
kenneef booda “horiin nabira jiraatee
waa isiniirraa ol hin kaayadhu, nama
khadhaarra if qabe Rabbiin isa ifqabsiis, nama ifduroomse Rabbiin isa duroomsa, nama obse Rabbin isa obsisiisa, namni kheeyrii
khannamewaa hinjiru, nama obsa ballaa
khannamerra.
Bukhaarii fii Muslimiitu gabaase.
27. Abii yahyaa Sahiib binu sinaan irraa odeeyfamee (R.I.H.)
nije’e Ergamaan Rabbi (N.R.I.H) nije’e “ajaa’iba waayee Mu’uminaa waayeen isaa
hundi kheeyriidha san Mu’umina malee nama tokolleefuu hintaane yoo balloon isa tuuyxe Rabbi faarsa san
isaaf kheeyriidha, yoo rakkoon isa tuuyxe ni’obsa isaaf kheeyriidha”
muslimiitu
gabaase
28. Anas irraa odeeyfamee (R.I.H) nije’e yeroo Ergamaa
Rabbiitti (N.R.I.H) dhukkubni itti jabaate rakkoon isa hagooyde (itti jaabaate)
Faaximaan (R.I.H) nijatte way yaa cinqii abbaa kiyyaa Ergamaan Rabbii (N.R.I.H)
nije’e “arraan booda cinqiin abbaa keetirratti hintaatu” yaa abbaa koo jannatul
firdawsi fuuldura keeti, yaa abbaa koo gara jibriil deemtaa?? Eega
awwaalamee Faaximaan (N.R.I) nijatte “lubbuma teeysaniitu ergamaa Rabbiirratti
biyyee deebisuu isiniif bareechee?”
Bukhaariitu gabaase
29. Abii Zaaydi Usmaan binu Zeeyd binu Haaris kan
Ergamaan Rabbii (N.R.I.H) bilisoomse jaalalloo isaa ilma jaalalloo isaa kan
tahe irraa odeeysee (N.R.I) nija’e intalti Ergamaa Rabbii (N.R.I.H) ni’irgite
mucaan kiyya du’u jiraa natti koottu, salaamtaa siin je’eeti akkana siin ja’a
je’eeti erge “yoo Rabbiin fudhate kan kannees isuma isa biratti wanni cufti
baallama maqaa dhawamaadhaan jirti akka obsitee rabbirratti hisaabattu” akka natti dhuftu jatteeti khakhatte itti
ergite Ergamaan Rabbii (N.R.I.H) nika’e kan isaa waliin Sa’ad binu Ubbaad,
Mu’aaz binu Jabal, Ubayyi binuKa’ab,Zeeydi ibnu Saabitii fii dhiirawwan
biraatiis (R.I.H) kan waliin jiran mucaa gara Ergamaa Rabbii (N.R.I.H)
olfuudhan gudeeda isaarra teeysisee kan lubbuun kor kor jattu ijji isaa
imimmaan dhangalaafte. Sa’ad nije’e maali kun yaa Ergamaa rabbi? “kun Rahmata
kan Rabbiin qalbii gabroottanii keeysa kaaye” gabaasa biraa keeysatti “qalbii
gabroottanii tan fedhe keeysa kaayee, bar Rabbiin kan Rahmata godhuuf
gabroottan isaarraa warra Rahmata namaafgodhuufi”
Bukhaarii fii muslimiitu
gabaase
30. suheeybi irraa odeeyfamee (R.I.H.) Ergamaan
Rabbii (N.R.I.H.) nija'e "warra isiniin duraa keeysatti mootii
tokkooture. faIfaIticha tokko qaba yeroo dulloome mutichaan nijaa'e: dhuga
anidulloomeetii mucaa tokko gara kiyya ergi falfalaan isa barsiisa.gara isaa
ni'erge akkabartuuf;yeroo karaa san dabru sheekha tokoo jira gara isaa taa’eeti
dubbii isaa dhaggeeffate isajaaiachiifte yeroo gara faIfaItichaa dhufu
sheekhticha bira dabruuf dhufa isa bira taa'aa yeroo faifaItichatti dhufu isa
tuma.
san
sheeytichatti himate.nija'een" yeroo faIfaIticha sodaatte warra kheenyaatu
naqabe. yeroo warrakeeysan sodaatte faIfaItichaatu naqabe ji'iin. osuma akka
sani jiruu bineensa guddaa tokkotti(leenca) dhufe dhugaa kan nama qabee jiru ( karaa
dabruu dhoorkee). arraan tanaan beekha ja'e faIfaltichatu caala moo
sheeytichaa.dhagaa fudhateeti ja'e: yaa Rabbi yoo wayeen sheetichaa sibiratti
jaalatamtuu taate waayee falfaltichaa irra bineensa kana ajjeesi haga namni
dabarutti.isii darbate ni ajjeese ummanni ni dabran sheeytichatti dhufeeti
odeeyseef sheeytich ni ja'een yaa mucaa khiyya ati arraantana siitu nacaaIa
dhugaa waayee kheetirraa wanniin arku nagehee jira, ati wilii mokkoromtaa yoo
mokkorate gara kiyya hin qaceelchin, mucaan kan baIIaa fii baras
fayyisu tahe, kan namaaf dawaa godhu tahe dhukkuba
birootiis, namtichi mootii birataa'u nidhagaye dhugaa ijii balla
taatee jirti. kennaa heddudhaan isattidhufe 000000 je'e
an nama tokkollee hin fayyisu bar kan nama fayyisu Rabbii oltahee yoo Rabbii oItahetti
amante Rabbiin siifkadhadhaa sifayyisa, Rabbii oltahetti amaneeti Rabbiin
oItahe isa fayyise
mootichatti
dhufeeti bira taa'e akkuma taa'uu turetti, mootichi nija'een; eenyuutu ijatee
siif deebisi Rabbii khiyya ja'een, anamaIee Rabbiin siifjira je'e, Rabbiin
kiyyaa fii Rabbiin keetiis ALLaahi je'e, isa qabee isa adabuurraa hin deemne
haga mucatti qaceeIchutti, mucatti nidhufan mootichi isaan je'e "yaamucaa
khhoo dhugaa sihiruma (falfaluma) teetirraahi waan ballaa fii baras
fayyisutti,waan akkanaa waan akkanaatti dalagutti geeysee?" nije'e
" aninama tokkollee hin fayyisu bar kan nama fayyisu Rabbuma
oltahee" isa qabanii isa adabuurraa hindeemne hanga sheeytichatti
qaceelchutti, sheeytichatti dhufanii nija'aniin "diin keetirraa deebi'i
" nidide, mishaara
fidanii mishaara walqixa mataa isaarra kaayan, saniin isa baqeysan haga bikka
lama godhanitti, eeganaa mucattii dhufan "diin keetirraa deebi'i
" ja'aniin nidide, ummata waahela isaatti(mooti) isaakenne,
nije'e " gara gaara akkanaa akkanaa isaan
deemaati gaara isa korsiisaa,yeroo fiinxaa saa geeysan yoo diina isaarraa
deebi'e deebi'e yookhaan isa darbaa
isaan. deemaniiti gaara isaan olkoran,
yaa Rabbii hamtuu isaan iirraa waan feeteen naaf gehi je'e, gaarri isaaniin
sossohe nikhufan, deema gara mootii dhufe,
mootichi nije'een. Waahilli kee akkamtahan? ni
jeen. Rabbii oltaheetuu hamtuu isaan iirraa waan feedheen naaf gehi je'e;
issaan deemaa doonii khorsiisaa yeroo walqixa baharaa geeysan yoo inni diin isaa irraa
deebi'e deebi'e yokhaan bishaanitti issa darbaa issaan deeman, ni ja'e yaa
Rabbii hamtuu issaani irraa waan feeteen
naafgehi
doonini isaaniin khonbolte bishaanitti
dhuman, deemaa dhufe gara mootii. mootichi ni je'een waaheloonni khee akkam
tahan? nije'e; Rabbii oltaheetu hamtuu isaanii irraa naaf gehe, mootichaan
nije'e ati na' ajjeesuu hin dandessu haga waaniin ani itti
si'ajaju daleeyduu, isiin maall je'e; nije'e ummata dirree takkaa kheeysatti
wali qabi guftti na fannisi, eeganaa xiyya galkaa(boorsaa) kiyya
kheeysaa fudhu eeganaa xiyya walqixa gooboo kheeysa khaayi,
eeganaa maqaa
Rabbii mucaatiiniin darbadha ji’i, eegaanaa nadarbadhu, ati yoo akka san daleeyde
na'ajjeefta ummata dirree takka kheeysatti walitti qabaee gufutti isa
nifannise. eeganaa xiyya galkaa isaa kheeysaa nifudhate,eeganaa xiyya walqixa
gooboo keeysa nikhaaye, eeganaa nije'e "maqaa Rabbii mucaatiiniin darbadha,
eeganaa isa darbatee dhanfoora isaa kheeysa buuse harkaa isaa dhanfoora isaarra
khaayee du'e, ummanni nija'an "Rabbii mucaatti amanne , mooticha dhufanii
nija'aniini beeytee wanni ati sodaachuu turte, dhugaa Rabbi khakhanne sodaan
tee sirra qubatte, dhugaa ummani amanan. boollatti isaan ajaje kharaa keeysa boollini
dhoofamte, ibiddi kaeeysatti shidan kan diin isaarra hindeebine kheeysatti
darbaa, ykn isaaniin ja'a seeni itti haran, haga intaloon takka dhuftutti ka
isii waliin mucaan jiru keessa bu'urraa ifbooda deebite mucaan isiin je'e, yoo
ummaah obsi ati isii haqarra jirtaa. Muslimiitu gabaase.
31. Anas irraa odeyfamee (R.I.H.) nije'e ergamaan
Rabbii (N.R.I.H.) intaloo qabrii bira teysee boochtti dhufe nije'e " Rabbi
sodaadhuu obsi " nijette narraa aachideemi atibalaan natuuyxee sinxuuynee,
isa hinbeeyne. isiin ja'an: bar inni nabiyyii Rabbiittii (N.R.I.H.) hulaa
ergamee Rabbiittii (N.R.I.H.) dhufte achitti nama hulaa eegu hin agarre,
nijette" sinbeeyneebar
" nije'e " bar obsi yaruma dura balaan sibbuute "
Bukhaarii
fii Muslimiitu gabaase
32 Abii Hurreyraa irraa odeyfamee (R.I.H.) ergamaan
Rabbii (N.R.I.H.) nije'e "Rabbiin oltehe nija'a "gabricha
mu'uminaatiif galanni isaa nabiratti hintaane yeroon jaalalloo isaa duraa
ajjeese warra duniyaa irraa eeganaa narratti hisaabbate jannata malee"
Bukhaariitu gabaase
33 Aa'ishaa iraa odeyfamee (R.I.H.) isiin ergamaa Rabbii (N.R.I.H.)
xa'uun(cittoo gaalaa irraa) ni'odeyseef inni "azaaba Rabbiin oltahe nama
fedhe irratti isa erga, Rabbiin nama mu'uminaatiif rahmata isaa godhe
gabricharraa hintaanee kan xaa'uun biyya isa keeysatti bu'e kan obsee
Rabbiirratti hisaabbatee biyya isa kheysa taa'ee kan beekhu inni nama xuqaa
waan Rabbiin isaaf katabe, yoo galanni akka shahiidee isaaf tehe malee
hintaane" Bukhaariitu gabaase
34. Anas irraa odeyfamee (R I H) nije'e ergaamaan
Rabbii (N.R.I.H.) isaa ja'u "Rabbiin oltehe jabaate guddate nij'ee
"gabricha khiyya yooniin isaa mokkore jaalalloo isaa lamaaniin (ijaa isaa
lamaan) obse idda ija lamaanii jannataan ifqabaaf "
Bukhaariitu
gabaase
35 Axaa binu abii Rabaahaa irraa odeyfamee nije'e “abdulla
ibnu abbaas (R I H) naanje'e "intaloo warra jannataa sigarsiisuu?"
niinje'een ee. nije'e "intaloon gurraattiin tun ergamaa Rabbiitti (N.R.I.H.)
dhuftee jetteen ani ningaggaba huccuun narraa saaqama Rabbii oltahe
naaf khadhadhu " nije'en " yoofeete obsi jannataa siif jiraa, yoofeete
Rabbii oltehheen siif khadhadha akka sifyyisu " nijetteen "nini obsaa
huccuu narraa saqamaa akka narraa hinsaaqamne Rbbii naaf khadhhadhu "
Rabbi khadhateef.
Bukharii fii
Muslimiitu gabaase
 |
